Minerallerin Türk Kraliçesi

Antarktika’da iki yeni mineral keşfiyle dünya literatürüne giren, Hollanda’da 9 yılın en başarılı, Avrupa’da yılın en başarılı Türk kadını seçilen Dr. Elif Genceli Güner, gururunu Hürriyet’e anlattı.

GEÇEN hafta Mersin’de, ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü’nde düzenlenen Türk Arktik ve Antarktik Araştırma Programı’nda (TUARK) sunumuyla dikkat çeken biliminsanlarından biri de kimya mühendisi Dr. Elif Genceli Güner’di. Türk Antarktika Kutup Araştırma Geliştirme ve Eğitim Merkezi yönetim kurulu üyesi Genceli Güner, Antarktika’da 2 yeni mineral keşfiyle literatüre girdi. İlk buluşu ‘Meridianiite’yi kristal yapısının 171 yıldır yanlış bilindiğini ortaya çıkarıp düzelten Genceli, laboratuvardan fırlayıp Arşimet gibi “Buldum, buldum” diye çığlık attığı o günü ve akademik hayatını anlattı: “Severek okudum kimya mühendisliğini, birincilikle girmiştim. Asistan oldum, TÜBİTAK projesinde Sofya’ya gittim. Kristalizasyon konusuna kaydım sonra. Hollanda’dan doktora teklifi geldi. Düşük sıcaklıkta buzu, suyu, tuzu daha ucuza kristalize ediyorum. Doktoram deniz suyundan su kazanma üzerineydi. Hollanda Ekonomi Bakanlığı 2008-2009’da en başarılı doktora seçti çalışmamı. Jüri kadın olduğumu anlamamış. Şaşırdılar, ilk kez bir kadın almış o ödülü.”

• • •

Türk Antarktik Bilim Programı Yol Haritası Çalıştayı Sonuç Raporu

Türk Deniz Araştırmaları Vakfı tarafından düzenlenen “Türk Antarktik Bilim Programı Yol Haritası Çalıştayı”, 18-19 Kasım, 2013 tarihlerinde İstanbul Deniz Ticaret Odası’nda gerçekleştirildi.

Çalıştayda Türkiye’nin Antarktik bilim araştırmaları konusunda yol alması için yapılması gerekenler ve Antarktik Bilim Komünitesi’nin bir parçası olmanın farklı yönlerini belirten bir program yazıldı.

Çalıştay T.C. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı ile T.C. Dışişleri Bakanlığı ve T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından desteklendi. Antarktika konusunda uzman dört yabancı bilim adamı deneyimlerini paylaştılar. Ayrıca birçok Türk bilim insanı yol haritasının başarılı bir şekilde yazılmasına katkıda bulundu.
Türk Deniz Araştırmaları Vakfı Başkanı, Prof. Dr. Bayram Öztürk; Deniz Ticaret Odası’ndan Sn. Faruk Okuyucu ve Dışişleri Bakanlığı’ndan Sn. Mehmet Poroy açılış konuşmaları yaptılar.
Antarktik Araştırmaları Bilimsel Komitesi (SCAR) Başkanı, Prof. Dr. Jeronimo Lopez-Martinez; Japon Ulusal Kutup Araştırmaları Enstitüsü’nden Prof. Dr. Kentaro Watanabe; İngiliz Antarktik Araştımaları Dönemsel Başkanı Prof. Dr. Alan Rodger ile Alfred Wegener Enstitüsü’nden Prof. Dr. Marcel Nicolaus sunumları ile çalıştaya katkıda bulundular.
Davetli konuşmacıların ardından Türk bilim insanları sunumları ile çalıştaya katkıda bulundular. Sn. Osman Atasoy ile Sn. Sibel Karasu; Sn. Sinan Hüsrevoğlu, Prof. Dr.  Bayram Öztürk, Yrd. Doç. Dr. Barış Salihoğlu, Prof. Dr. Temel Oğuz, Prof. Dr. Bettina Fach ile  Dr. Ayaka A. Öztürk; Yrd. Doç. Dr. Halim Aytekin Ergül; Prof. Dr. Birol Çotuk ile Prof. Dr. Şamil Aktaş; Yrd. Doç. Dr. Burcu Özsoy-Çiçek; Prof. Dr. Günay Çifçi; Sn. Sena Nomak ve Dr. Seymen Atasoy sunumlar yaptılar.

• • •

-60 derecede aysberge daldı

Antarktika’da bilimsel araştırma yapmak için aysberge(buz dağı) dalan Dr. Yılmaz “1 metre kalınlığındaki buza delik açıp daldık. Türk bayrağını dalgalandırdık” dedi.

Dünya üzerinde kalıcı insan yerleşimi olmayan tek kıta olan Antarktika’da bilimsel araştırma yapmak için gezen ve buz dağının tabakasının altına dalan bilim insanları arasında bir Türk de yer aldı. Balinadan foklara kadar yüzlerce deniz canlısının var olması için gerekli besin zincirinin en önemli halkası olan Antarktik Krilli’ni (Euphausiasuperba) daha iyi anlamayı amaçlayan bilim insanları, buz dağının derinliklerine özel donanımlarla indi. İstanbul Üniversitesi Deniz Bilimleri Enstitüsü Dr. Noyan Yılmaz, zorlu kış aylarının yaşandığı buzul kıtada dünyanın en zor çalışma koşullarında yaşadı. Dr. Yılmaz, dünyada bu dalışı yapan ilk 10 kişi arasına girdi.

• • •

Antarktika’da Türk üssü kuruluyor!

5. Ulusal Denizcilik Kongresi’nde Antarktika Kıtası’nda Türk Araştırma Üssü’nün kurulması gerektiği açıklandı.
Türk bilim insanları ve denizcilerinin Antarktika’da bilimsel çalışmalar yaparak var olduklarını göstermeleri gerekliliği üzerinde duruldu.

Kongre de Rota Antarktika başlığında ve Müsteşar yardımcısı Suat Hayri Aka moderatörlüğünde bir panel düzenlendi. Panele Uzaklar isimli teknesiyle Antarktika Kıtasına giden Osman Atasoy ve yine ona bu yolculukta eşlik eden Sibel Atasoy, Çevre Bakanlığından ve Dış İşleri Bakanlığından daire başkanları İstanbul Üniversitesi’nden Prof. Dr. Bayram Öztürk, Prof.Dr.Sezer Ilgın,İTÜ Denizcilik Fakültesi öğretim üyesi Y. Doç. Dr. Burcu Özsoy Çiçek, Denizcilik Fakültesi öğretim üyesi Y. Doç. Dr. Levent Kırval, Denizcilik Fakültesi öğretim üyesi Y. Doç. Dr. Hamdi Sena Nomak panelistler arasında idi.

Suat Hayri Aka: Antarktika bilim üssü ile ilgili çalışmalar başlamıştır.

• • •

ROTA ANTARKTİKA

5. Ulusal Denizcilik Kongresi’nde Antarktika Kıtası’nda Türk Araştırma Üssü’nün kurulması gerektiği açıklandı. Türk bilim insanları ve denizcilerinin Antarktika’da bilimsel çalışmalar yaparak kıtada Türk Bayrağı’nı dalgalandırmalarının gerekli olduğu belirtildi.

İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ)Denizcilik Fakültesi, Gemi Makineleri İşletme Mühendisleri Odası (GEMİMO)ve Denizcilik Eğitim Konseyi tarafından geleneksel olarak düzenlenen Ulusal Denizcilik Kongresi’nin 5’incisi İTÜ Süleyman Demirel Kültür Merkezi’nde yapıldı.

• • •

Antarktika Macerası, 30 Eylül 2013 – Osman Atasoy

Birinci Antarktika Çalıştayı kitabına aşağıdaki yazıyı yazmıştım. Kitapta başka makaleler de var. Alttaki linkten kitabın tamamına ulaşmak mümkün. Okuyanların, gezegenimizin yaratıldığı günden bugüne kadar değişmeyen yegâne köşesi olan Antarktika’ya dair çok ilginç bilgilere ulaşacaklarına ve dünyamızın bu gizemli kıtasına hayran kalacaklarına eminim.

ANTARKTİKA TÜRK BİLİM ÜSSÜNE DOĞRU

• • •

Antarktika Son Durum, 15 Eylül 2013 – Osman Atasoy

Antarktika’da bir Türk bilim üssü kurulması için başlatılan çalışmalara, bu amaçla oluşturulan“Türk Kutup ve Okyanus Araştırmaları Programı Yürütme Komitesi” (Osman Atasoy, Prof. Bayram Öztürk, Prof. Temel Oğuz, Doç. Dr. Burcu Özsoy Çiçek, Faruk Okuyucu, Sibel Karasu) aracılığıyla ara vermeden devam ediyoruz.

• • •

‘500 yıldır haritası var ama biz hâlâ gitmedik’

Türkiye’nin sıcak gündemine buz gibi bir Antarktika gündemi ekliyoruz bu hafta… Piri Reis’in 1500’lü yıllarda haritasını çizdiği ve bugün dünyanın enerji, siyaset ve çevre açısından en önemli tartışma konularından biri olan beyaz kıtaya Türk bayrağını dikenlerden Yrd. Doç. Dr. Burcu Özsoy Çiçek bu konuya akademik ve siyasi ilginin acilen artması gerektiğini söyledi
Tutanaklar, barış süreci, dağdan inme, 4. yargı paketi, başkanlık… Her biri diğerinden önemli, her biri diğerinden acil.
Bazen ağaçlardan ormanı göremeyiz ya, bu sıcak gündemin içinde Türkiye yıllardır bu kıtanın adını bile anmıyordu. Üstelik İran, Pakistan, Malezya gibi içine kapalı toplumlar bile kıta için yepyeni stratejiler geliştirirken…
Henüz resmi bir adım atmasak da, 2006’da Antarktika’ya Türkiye bayrağını diken biri oldu. İTÜ Denizcilik Fakültesi öğretim üyesi Yrd. Doç. Dr. Burcu Özsoy Çiçek.
Özsoy ile Tuzla’daki asude kampüste buluştuğumuzda, Türkiye’dekilerin Antarktika dönüşünde ona en çok sorduğu soruyla kıtaya olan ilgimizi özetledi: “Giderken çocuğu nereye bıraktın?”Öğrendik ki Ross Sea bölgesinde Suudi Arabistan’dan sonra en büyük petrol rezervi var ve şu anda orayı Yeni Zelanda kontrol ediyor. Malezya, Pakistan, Çin, Hindistan stratejiler kuruyor kıta üzerinde. Peki Türkiye’nin durumu ne?
– Hiçbir şey! Hiçbir söz hakkımız yok. Belirli bir paylaşıma gidilse kontrolümüz yok. Çünkü dinleyici pozisyonundayız şu an. Çabamız dahi yok. Pakistan ya da Kazakistan çok yeni katıldılar. Güney Kore, Antarktika kıtası üzerinde 12 ay boyunca açık olması planlanan istasyon teklifini yapmış, 2014 yılında istasyonu kurmayı planlıyor. İnsanlar zeki davranmaya ve geleceğe yatırım yapmaya çalışıyorlar. Bunların hepsi geleceğe yatırım zaten.* Antarktika’ya ilk kez bilim adamları/denizciler ayak bastığında yıl 1897’ydi. Türkiye’nin bayrağı ise 2006’da, sizin tarafınızdan kıtaya dikildi. Bu gecikmenin bedeli nedir?
– Diğer ülkelerin 1950’lerde yasal olarak istasyon kurduklarını düşünürseniz, bizim 2006’da oraya bir bayrakla taşınmamız şaka gibi. 15. yüzyılda yaşamış Piri Reis’in Güney Amerika ve Antarktika sınırlarını gösteren haritaları var. 1996’da ilk kez Antarktika Anlaşması’na girmişiz, ne var ki toplantılarını takip etmemişiz, katılmamışız. Çünkü bilinçle girilmemiş, muhtemelen diğer ülkeler de giriyor diye özentiyle girilmiş.‘Buz, temiz su demek’

• • •
1 3 4 5